Đá non trong ngành xây dựng thường được gọi là đá xô san lấp, đá phong hóa khai thác lớp mặt (đá tầng phủ). Đây là sản phẩm nằm ở tầng địa chất nông, nằm ngay bên dưới lớp đất phủ hữu cơ và nằm bên trên tầng đá nguyên khai chưa bị phong hóa.
Các đặc điểm nhận diện và tính chất kỹ thuật chính của loại vật liệu này bao gồm:
Thành phần cấu tạo: Là hỗn hợp không đồng nhất gồm các cục đá non, đá phong hóa dở dang có kích thước lớn nhỏ khác nhau, xen kẽ với một tỷ lệ đất sét, đất thịt hoặc á sét nhất định từ quá trình phong hóa tự nhiên của tầng địa chất mặt.
Độ cứng và độ bền: Viên đá bên trong có độ cứng kém hơn đá xanh nguyên khai (vì đã bị phong hóa một phần), dễ bị vỡ vụn hơn dưới tác động cơ học lớn. Khi gặp nước ngâm lâu ngày, phần đất lẫn bên trong có thể bị nhão, còn các cục đá non có xu hướng rã ra thành cát mịn hoặc đất.
Khả năng đầm nén: Do có sự kết hợp giữa các cục đá (tạo khung chịu lực) và thành phần đất/bụi (lấp đầy khoảng trống), vật liệu này khi được lu lèn đúng kỹ thuật sẽ đạt độ chặt khá tốt, tạo thành một lớp nền cứng hơn đất đắp thông thường nhưng kém ổn định hơn đá dăm tiêu chuẩn (như cấp phối đá dăm).
Ứng dụng thực tế và ưu nhược điểm:
Ứng dụng: Chủ yếu dùng để san lấp mặt bằng các khu vực đất trũng sâu, làm nền đường giao thông nông thôn, tạo cốt nền cho các khu vực chưa chịu tải trọng tĩnh quá lớn, hoặc dùng làm lớp đệm sơ bộ ban đầu để tiết kiệm chi phí trước khi phủ các lớp vật liệu tốt hơn lên trên.
Ưu điểm: Giá thành cực kỳ rẻ (thường là loại vật liệu đá có chi phí thấp nhất tại mỏ) do là sản phẩm tầng mặt dễ khai thác, sẵn có tại nhiều mỏ đá.
Nhược điểm: Khó kiểm soát chất lượng đồng đều do tỷ lệ đất và đá không cố định giữa các xe chở; không thích hợp dùng cho các công trình đòi hỏi độ ổn định lâu dài tuyệt đối hoặc các khu vực ngập nước thường xuyên vì nguy cơ sụt lún nền do phần đất lẫn bên trong bị rửa trôi hoặc ngậm nước sinh lún.
