Đất có pha ít đá non (hay còn gọi là đất đồi phong hóa nhẹ, đất á sét pha đá non) là loại vật liệu tự nhiên được khai thác ở các tầng phong hóa nông tại các vùng đồi núi, gò cao. Đây là sự chuyển tiếp giữa tầng đất phủ hữu cơ bên trên và tầng đá nguyên khai bên dưới.
Đặc điểm kỹ thuật và tính chất cơ lý của loại vật liệu này bao gồm:
Thành phần cấu tạo: Thành phần chủ yếu là đất mịn (đất thịt pha cát hoặc đất á sét) chiếm tỷ trọng lớn, trong đó có lẫn rải rác một tỷ lệ nhỏ các cục đá non hoặc đá phong hóa dở dang (kích thước thường từ vài centimet đến dưới chục centimet). Các cục đá này còn mềm, dễ vỡ vụn dưới lực tác động mạnh.
Tính chất cơ lý: Khi khô, đất rất cứng và chắc chắn; khi gặp nước, đất có xu hướng hút ẩm, mềm đi nhưng nhờ có sự hiện diện của các cục đá non làm "khung xương" phụ trợ nên khả năng chịu tải và giữ ổn định vẫn tốt hơn đất thịt hoặc đất sét thuần túy.
Khả năng đầm nén: Vật liệu này dễ dàng san gạt, tạo phẳng và đạt độ chặt K khá tốt khi được lu lèn đúng độ ẩm nhờ phần đất mịn dễ dàng lấp đầy các khe hở và bao bọc các hạt đá.
Ứng dụng thực tế trong san lấp:
San lấp và tôn nền công trình: Được sử dụng rộng rãi để san lấp mặt bằng cho các dự án khu dân cư, nhà xưởng, san lấp các khu đất có địa hình đồi gò hoặc vùng trũng vừa phải không ngập nước sâu.
Đắp nền đường giao thông: Thường dùng để đắp nền đường, làm lớp móng dưới cho các tuyến đường nội bộ, đường giao thông nông thôn hoặc san lấp taluy, mặt bằng khu vực xung quanh công trình.
Ưu điểm nổi bật là nguồn cung dồi dào, dễ thi công, giá thành rẻ hơn nhiều so với đá dăm hay sỏi cơm, đồng thời tạo ra mặt bằng có độ ổn định cơ học tương đối tốt sau khi đầm nén.
Tuy nhiên, nhược điểm là chất lượng không hoàn toàn đồng đều giữa các vị trí khai thác (có chỗ nhiều đá hơn, có chỗ chủ yếu là đất). Do đó, nếu dùng cho các hạng mục chịu tải trọng lớn, cần kiểm tra kỹ thành phần và thực hiện lu lèn chặt chẽ để tránh nguy cơ lún sụt về lâu dài.
Mạnh Hà là đơn vị chuyên cung cấp vật liệu xây dựng và thi công san lấp mặt bằng uy tín tại Củ Chi.