Đất sỏi cơm (hay còn gọi là đất đồi sỏi, đất pha sỏi) là loại vật liệu tự nhiên khai thác từ các vùng đồi gò, gồm hỗn hợp đất mịn (đất sét, đất thịt hoặc á sét) kết hợp với các hạt sỏi cơm (sỏi cuội nhỏ, sỏi phong hóa) có kích thước từ vài milimét đến vài centimet. Khác với sỏi suối sạch đã được nước đãi qua, sỏi cơm trong loại đất này nằm xen kẽ trực tiếp trong nền đất đồi.
Các đặc điểm kỹ thuật và tính chất cơ lý nổi bật gồm:
Thành phần cấu tạo: Là sự kết hợp giữa "khung xương" là các hạt sỏi cứng (giúp chịu lực và chống biến dạng) và phần "chất kết dính tự nhiên" là đất mịn bao bọc xung quanh. Tỷ lệ sỏi và đất có thể thay đổi tùy theo từng mỏ khai thác.
Độ đầm nén cực tốt: Đây là ưu thế lớn nhất của loại vật liệu này. Khi được lu lèn ở độ ẩm thích hợp, phần đất mịn sẽ lấp đầy các khe hở giữa các hạt sỏi, tạo thành một kết cấu nền móng vô cùng chặt chẽ, chắc chắn và ít bị lún sụt.
Khả năng chịu lực và chống thấm: Vật liệu này có độ cứng và sức chịu tải cao hơn nhiều so với đất thông thường hay cát san lấp thuần túy. Khi gặp nước, đất sỏi cơm giữ ổn định tốt hơn đất sét thuần, ít bị nhão hay chảy bùn nếu tỷ lệ sỏi chiếm ưu thế cao.
Ứng dụng phổ biến trong thực tế:
San lấp và tôn nền: Thường được sử dụng để san lấp mặt bằng các dự án khu đô thị, san nền nhà xưởng, san lấp các khu vực đồi dốc hoặc vùng đất trũng cần cốt nền chịu lực tốt.
Làm móng đường giao thông: Là vật liệu cực kỳ ưa chuộng để đắp nền đường, làm lớp móng dưới cho các tuyến đường giao thông nông thôn, đường nội bộ khu công nghiệp nhờ đặc tính dễ lu lèn và độ ổn định cao.
Gia cố nền đất yếu: Dùng làm lớp đệm để nâng độ cứng cho các khu vực có nền đất nguyên thổ yếu trước khi tiến hành xây dựng các công trình bên trên.
Ưu điểm của đất sỏi cơm là giá thành hợp lý, nguồn cung dồi dào tại các vùng trung du, miền núi hoặc các mỏ đồi, thi công nhanh và đạt độ chặt K rất cao sau khi lu. Tuy nhiên, nhược điểm là chất lượng không đồng đều giữa các mỏ hoặc các xe chở (có xe nhiều sỏi, có xe nhiều đất), và nếu gặp trời mưa lớn liên tục trong quá trình thi công, bề mặt bãi san lấp có thể bị trơn trượt, đòi hỏi thời gian ráo nước để tiếp tục lu lèn.
Mạnh Hà là đơn vị chuyên cung cấp vật liệu xây dựng và thi công san lấp mặt bằng uy tín tại Củ Chi.